أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
25
قانون ( فارسى )
مىآيند : 1 - دست و پاهايش سرد مىشوند 2 - بدنش مىخارد و بوى ترياك مىدهد 3 - سرش گيج مىرود 4 - سكسكه مىكند 5 - تم بر چشمش مىآيد و تاريكى مىبيند 6 - كمحوصله مىشود 7 - نفسش تنگ است 8 - دست و پاهايش به رنگ زرد مايل به سياه مات مىشوند 9 - رخسارش زرد و لبهايش زرد رنگ مىشوند 10 - به زحمت آروغش مىآيد 11 - خوابآلود است 12 - زبانش از سخن گفتن بند مىآيد 13 - چشمهايش گود مىروند 14 - بعد از مرحلهء اول كه عوارض نام برده پديد مىآيند ، به حالت كزاز خفهكننده درمىآيد . 15 - عرق سرد مىكند 16 - نفسش سرد مىشود و مىميرد . [ هنوز نمرده ، از كشيدنش اين حالت را دارند - م . ] افيون وقتى به بدن كسى در اندازهء زياد داخل مىشود ، خون بدن را غليظ و پرمايه مىگرداند و از جريان باز مىدارد ، روان زندگى را سرد مىگرداند و ابزارهاى نفسكش را متشنج مىكند . به وزن دو درهم افيون خوردن سبب مرگ مىشود و در مدت دو روز افيون خورده را به ديار نيستى مىفرستد . و اگر افيون را با شراب بخورند زودتر كار به مرگ مىكشد ، مگر اينكه شراب در اندازهاى باشد كه با افيون مقابله كند . افيون در بدنهاى گرممزاج سريعتر اثر بد مىگذارد ؛ زيرا گرمى مخالف طبع و مزاج افيون است و زودتر در آن نفوذ مىكند - كه اين را سابقا شرح داديم . علاج علاج عمومى مقدماتى كه براى هر حالتى از حالات مسموم شدن لازم است - كه گفتيم قى دادن بيمار اولين شرط است - بايد به عمل آيد . بيمار افيون خورده را وسيلهء روغن و آب و نمك و بورك به قى كردن وادار كن ! بعد از آن اسكنجبين بخورد و باز قى كند و آنگاه آب و عسل بخورد . بعد از قى دادن و آب و عسل خوردن او را حقنه كن و مايهء حقنه بسيار قوى باشد . داروهاى علاج افيون خوردهء مسموم شده از قرار زيرند : اسكنجبين با خاراگوش ، خاراگوش با شراب ، صمغ انگدان - كه پادزهر افيون است - دارچين